O NAMA | EKO GALERIJA | PROJEKTI | SARADNJA | KONTAKTI

Šume i njihovo zemljište obezbjedjuju osnovne ekološke funkcije kao što su zaštita vododjelnica (linije razdvajanja rijecnih slivova), regulisanje režima vode, održavanje regionalne klime, cistog vazduha i staništa divljih životinja. One donose dobrobit ljudima kroz hranu, turizam, gorivo i drugo.

Šume prekrivaju oko 1.900 miliona hektara u nerazvijenim zemljama, a od tog broja 720 miliona su tropske šume (cak 50% tropskih šuma nalaze se u Brazilu, Indoneziji i Demokratskoj Republici Kongo).

Najveci gubitak šuma uzrokovan je drvnom industrijom, ilegalnom sjecom i pretvaranjem šuma u obradive površine. Izmedju 1980. i 1995. godine zemlje u razvoju su izgubile 200 miliona hektara šuma. Nestanak i degradacija tropskih šuma predstavljace jedini veliki uzrok izumiranja životinjskih vrsta za 50 godina.

Poseban oblik zemljišta predstavljaju zašticene površine (protected areas) koje su takvim proglašene s ciljem da bude zašticena osjetljiva životna sredina, životinjski i biljni svijet, istaknuta posebna ljepota tih površina ili njihova turisticka korist.

Zašticene površine su od velikog znacaja jer održavaju biodiverzitet, rezervoari su kiseonika, ciste vode …

U tropskim zemljama postoji oko 560 miliona hektara zašticenih površina, od toga najviše u Africi i Južnoj Americi.

U zašticene površine spadaju prirodni rezervati, nacionalni parkovi, prirodni spomenici, zašticena staništa i druge vrste zemljišta. Kada one obuhvataju najmanje dvije zemlje nazivaju se "parkovi mira".

Glavnu štetu zemljištu na starom kontinentu nanose zagadjenje tla i vazduha, erozija, salinizacija, prekomjerna urbanizacija i poplave, a za njegovu zaštitu ne postoji zajednicka strategija EU, iako ti problemi svakog dana poprimaju sve vece razmjere, upozoreno je u jednom izvještaju Evropske komisije u aprilu 2008.

U Italiji je, na primjer, 45 procenata obale izbetonirano, za Španiju narocit problem predstavlja isušivanje tla, a kada su u pitanju zemlje istocne Evrope, na njihovim teritorijama izražena je erozija tla, 35 procenata zemljišta Poljske je pretjerano kiselo, a u 40 procenata litvanskog zemljišta zabilježena je visoka koncentracija teških metala.

Svjetski dan šuma slavi se vec 37 godina, kao podsjetnik društvu na znacaj šuma, apostrofirajuci brojne koristi koje imamo od šume.

Ideja o Svjetskom danu šuma, rodjena je na 23. sednici Generalne skupštine Evropske poljoprivredne konfederacije 1971. godine. Kasnije, iste godine, Organizacija UN za hranu i poljoprivredu (FAO), podržala je ideju, vjerujuci da bi takav dogadjaj doprinjeo povecanju svijesti o znacaju šuma i saglasila se sa godišnjim obilježavanjem u cijelom svijetu.

Izabran je 21. mart, kao dan jesenje ravnodnevnice na južnoj, odnosno proljecne na sjevernoj hemisferi, kao dan proslave i obilježavanja tri kljucna aspekta šumarstva: zaštite, proizvodnje i rekreacije.

Šuma nije samo obicna skupina drveca, vec složena biogeocenoza šumskog drveca, koje medjusobno utice jedno na drugo i na sredinu u kojoj se nalaze, te zajedno sa ostalim biljnim i životinjskim svijetom koji je okružuje formira složeni ekosistem koji zovemo šumom. U šumi, u medjusobnoj korelaciji žive gotovo sve biljne i životinjske vrste, a u šumskom zemljištu se nalaze brojni varijeteti beskicmenjaka, bakterija i gljiva koje imaju esencijalnu ulogu u kruženju materija u zemljištu, šumi i prirodi u cjelini.

Šume obezbjedjuju mnogo znacajnih funkcija za cijelo društvo, ukljucujuci svježu vodu, siguran dom za floru i faunu, gradju za naše kuce, celulozu za papir, predivne pejzaže, surovu životnu sredinu za one koji uživaju u divljini, kao i arheološko i istorijsko nasledje.

Šume se danas prostiru na oko 4 milijarde ha u cijelom svijetu, što cini nešto preko 30% ukupne kopnene površine zemljine kugle, sa ukupnom drvnom zalihom od 434 milijardi m3, ili samo 108 m3/ha u prosjeku, što je na ivici devastacije. Od ukupne površine pod šumom, 30% je proizvodnih (1,2 mlrd ha), 21% zašticenih, ili zaštitnih funkcija šume (840 mil ha), 25% sa višestrukim funkcijama (1 mlrd ha) i 24% bez jasno definisanih funkcija (960 mil ha).

Važno je istaci izuzetnu neravnomjernost rasporeda šumskih površina, cemu u prilog govori i cinjenica da se u samo 5 zemalja u svijetu (Rusija, Brazil, Kanada, SAD i Kina) nalazi preko 50% ukupne svjetske šumske površine.

Evropa bez Rusije ima 193 mil ha šumske površine sa oko 27 milijardi m3, ili prosjecno oko 140 m3/ha, što je takodje nezadovoljavajuce, ali znatno bolje od stanja na globalnom nivou. Prosjecna šumovitost u Evropi bez Rusije iznosi oko 34%.